Professionaliseren met hart & ziel

Hoe kunnen leraren voor kinderen en jonge mensen een ruimte openhouden die ertoe uitnodigt en prikkelt om ontvankelijk, vrij en verantwoordelijk in de wereld te willen zijn? Die ruimte lijkt zich schuil te houden – en tevoorschijn te komen – in momenten van onderbreking. Het zijn van die momenten die je niet kunt oplossen, maar waar je je wel verantwoordelijk voelt. Stel je je open, ben je ontvankelijk? Heb je er vertrouwen in dat het goed gaat komen? Heb je de moed om tijd te nemen voor wat hier en nu belangrijk is? Wanneer je dat kunt, leef je dat ook voor aan kinderen: dat je de moeilijkheden kunt aangaan, in plaats van ze uit de weg gaan. Binnen het lectoraat Professionaliseren met hart en ziel wordt onderzoek gedaan naar hoe je je verhoudt tot momenten van onderbreking als wezenlijk onderdeel van leraar-zijn.

Aan alles wat er in de klas gebeurt – rekenen, lezen, knutselen, spelen, eten en drinken etc.- vórmen kinderen zich, en leraren begeleiden hen daarbij. Wat daar gebeurt, vormt de ziel van het onderwijs. We noemen dat ook wel de pedagogische dimensie van het onderwijs.

Die pedagogische dimensie komt het duidelijkst naar voren op momenten waarop de dingen in de klas anders lopen dan gepland, de momenten waarop je niet op je routines kunt vertrouwen, de momenten waarop je niet uit de voeten kunt met wat je allemaal geleerd hebt en al je gereedschappen je in de steek laten. We noemen dat pedagogische sleutelmomenten. Je bent op jezelf teruggeworpen, en toch komt het erop aan dat je handelt. Geen tijd om na te denken, je móet nu iets doen. Sterker nog: je hèbt al gehandeld. Intuïtief deed je wat je deed en niet iets anders. Misschien handelde je uit angst of vanuit vooropgezette ideeën. Maar als je met je hart aandachtig luistert, weet je wat te doen, ook wanneer je niet weet wat te doen.

Hoe te ondersteunen en versterken wat je daar nodig hebt – noem het ‘luisteren met je hart’ – dat is het aandachtsgebied van onze onderzoeksgroep.